12 maja 2026
7 maja w Warszawie odbyła się konferencja ekspertów organizowana przez Fundację Dobrych Inicjatyw pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich. Spotkanie poświęcone było jednemu z najtrudniejszych i jednocześnie najmniej dostrzeganych problemów systemu pieczy zastępczej – procesowi usamodzielniania młodych ludzi opuszczających domy dziecka i rodziny zastępcze.
W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele sektora publicznego, organizacji pozarządowych, biznesu oraz praktycy na co dzień pracujący z dziećmi i młodzieżą w pieczy zastępczej. Termin konferencji nie był przypadkowy – do połowy maja trwają konsultacje publiczne nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Dla Fundacji Dobrych Inicjatyw konferencja była przestrzenią do wybrzmienia głosu praktyków i środowiska wspierającego młode osoby wchodzące w dorosłość po doświadczeniu pieczy zastępczej. Była także próbą odpowiedzi na fundamentalne pytanie: dlaczego system tak często pozostawia młodych ludzi samych dokładnie w momencie, w którym najbardziej potrzebują wsparcia?
Punktem wyjścia były raporty FDI
Podstawą dyskusji podczas konferencji były trzy raporty przygotowane lub współtworzone przez Fundację Dobrych Inicjatyw:
Pierwszy raport był pierwszą w Polsce szeroką analizą sytuacji młodych osób opuszczających pieczę zastępczą. Drugi – jakościowym badaniem przeprowadzonym przez IPSOS – oddał głos samym wychowankom i pozwolił zrozumieć ich codzienne doświadczenia, lęki oraz strategie radzenia sobie z dorosłością. Trzeci raport, przygotowany wspólnie z CASE – Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych, pokazał ekonomiczny wymiar problemu.
Wnioski płynące z badań są jednoznaczne: brak skutecznego wsparcia w procesie usamodzielnienia generuje ogromne koszty społeczne i ekonomiczne. Z kolei inwestowanie w mieszkalnictwo wspierane, edukację, opiekę psychologiczną czy profesjonalnych opiekunów usamodzielnienia zwraca się relatywnie szybko – zarówno społecznie, jak i ekonomicznie.
System opiekuńczy zamiast wychowawczego
Podczas pierwszej debaty eksperci rozmawiali o codziennych doświadczeniach młodych ludzi opuszczających domy dziecka i rodziny zastępcze. Dyskusja bardzo szybko zeszła z poziomu formalnych procedur do realiów codziennego funkcjonowania placówek.
Bartłomiej Jojczyk, Prezes Fundacji Dobrych Inicjatyw, zwracał uwagę, że przeciążenie kadrowe w instytucjonalnej pieczy zastępczej sprawia, iż system coraz częściej ogranicza się do zapewnienia podstawowej opieki.
W placówkach, gdzie jeden wychowawca odpowiada za kilkanaścioro dzieci, niezwykle trudno prowadzić indywidualną pracę wychowawczą i przygotowywać młodych ludzi do dorosłości. W efekcie młodzież opuszczająca pieczę często otrzymuje formalną samodzielność bez realnych narzędzi do poradzenia sobie z życiem.
To właśnie ten moment – osiągnięcie pełnoletności – był jednym z najmocniej wybrzmiewających tematów konferencji. Wielu uczestników podkreślało, że państwo w praktyce kończy swoją odpowiedzialność za młodego człowieka dokładnie wtedy, gdy zaczynają się najpoważniejsze wyzwania związane z mieszkaniem, pracą, finansami czy zdrowiem psychicznym.
„To nie są osoby bezradne”
Jednym z ważniejszych głosów podczas konferencji była wypowiedź Agnieszki Bąk z IPSOS, która współtworzyła raport „Kto zapyta, jak się masz?”.
Badaczka zwracała uwagę, że rozmowy z usamodzielniającymi się wychowankami pokazały coś bardzo istotnego – młodzi ludzie po pieczy zastępczej nie są bierni ani pozbawieni sprawczości.
Wręcz przeciwnie. Wielu z nich wykazuje ogromną determinację i wolę walki o własne życie. Problem polega jednak na tym, że często muszą robić to samotnie, bez stabilnego zaplecza emocjonalnego i bez poczucia bezpieczeństwa, jakie większość młodych ludzi otrzymuje naturalnie od swoich rodzin.
Podczas dyskusji wybrzmiało także, że wychowankowie bardzo często ukrywają swoje problemy, obawiając się oceny lub utraty wsparcia. Z zewnątrz mogą sprawiać wrażenie samodzielnych i radzących sobie, podczas gdy w rzeczywistości funkcjonują w permanentnym kryzysie.
Profesjonalizacja procesu usamodzielnienia
Jednym z kluczowych tematów konferencji była potrzeba profesjonalizacji roli opiekuna usamodzielnienia.
Dr hab. Błażej Kmieciak z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich podkreślał, że obecny system zbyt często opiera się na rozwiązaniach czysto formalnych, które nie przekładają się na realne wsparcie młodych ludzi.
Eksperci wskazywali, że opiekun usamodzielnienia powinien stać się profesjonalną funkcją wykonywaną przez odpowiednio przygotowanych specjalistów, a nie rolą pełnioną przypadkowo lub wyłącznie „na papierze”.
Wśród najważniejszych postulatów wypracowanych podczas debaty znalazły się:
Uczestnicy konferencji zgodnie podkreślali, że skuteczne usamodzielnienie nie może być jednorazowym administracyjnym procesem, lecz wieloletnim i relacyjnym wsparciem młodego człowieka.
Biznes i NGO – partnerstwo, które może zmieniać system
Druga część konferencji poświęcona była roli partnerstw strategicznych między organizacjami społecznymi a biznesem.
Przedstawicielki Fundacji ORLEN, Fundacji PKO Banku Polskiego, Fundacji Valores oraz KRUK S.A. rozmawiały o odpowiedzialnym zarządzaniu wpływem społecznym i o tym, jak budować współpracę opartą na długofalowych efektach.
Szczególnie ważnym przykładem była prezentacja mieszkania treningowego prowadzonego przez Fundację Dobrych Inicjatyw i KRUK S.A. we Wrocławiu.
Projekt zakłada kompleksowe wsparcie młodych osób w procesie pełnego usamodzielnienia – nie tylko poprzez zapewnienie mieszkania, ale także obecność asystenta usamodzielnienia i pracę nad stabilizacją życiową uczestników.
Podczas debaty wielokrotnie podkreślano, że prawdziwa zmiana społeczna wymaga projektów wieloletnich, opartych na partnerstwie i wzajemnym zaufaniu. Jednorazowe granty nie są w stanie skutecznie odpowiadać na złożone problemy społeczne.
Jakie wnioski płyną z konferencji?
Konferencja Fundacji Dobrych Inicjatyw pokazała bardzo wyraźnie, że proces usamodzielniania młodych ludzi po pieczy zastępczej wymaga głębokiej przebudowy.
Najważniejszym wnioskiem jest konieczność odejścia od myślenia o usamodzielnieniu jako o formalnym zakończeniu pobytu w pieczy. W rzeczywistości jest to proces, który powinien zaczynać się dużo wcześniej i trwać tak długo, jak młody człowiek realnie potrzebuje wsparcia.
Eksperci zgodnie wskazywali, że bez profesjonalizacji systemu usamodzielnień państwo będzie nadal ponosić ogromne koszty społeczne wynikające z kryzysów mieszkaniowych, problemów psychicznych, bezrobocia czy wykluczenia społecznego młodych ludzi opuszczających pieczę.
Wyraźnie wybrzmiał także problem przeciążenia systemu pieczy zastępczej i dramatycznie długiej kolejki dzieci oczekujących na miejsce w pieczy. Nieskuteczne usamodzielnienia dodatkowo obciążają system pomocy społecznej, który mógłby przeznaczać więcej zasobów na rozwój rodzin zastępczych i poprawę jakości opieki.
Uczestnicy konferencji podkreślali również, że potrzebujemy zmiany społecznego myślenia o młodych ludziach po pieczy zastępczej. Nie są oni „problemem”, lecz osobami o ogromnym potencjale, które – przy odpowiednim wsparciu – mogą budować stabilne i samodzielne życie.
Potrzebujemy systemu, który nie zostawia młodych ludzi samych
Po wprowadzeniu tzw. „ustawy Kamilka” państwo wykonało ważny krok w stronę lepszej ochrony dzieci przed przemocą. Standardy Ochrony Małoletnich zwiększyły czujność instytucji i uwrażliwiły służby na krzywdę najmłodszych. Jednak ostatnie doniesienia i wyrok w sprawie Kamilka z Częstochowy pokazują boleśnie, że sama reakcja na przemoc nie wystarczy.
Nie możemy ograniczać się do interwencji dopiero wtedy, gdy dochodzi do tragedii. Potrzebujemy systemu, który nie tylko ratuje dzieci z przemocowych domów, ale także daje im realną szansę na bezpieczne życie po trafieniu do pieczy zastępczej i po jej opuszczeniu.
Dziś system mierzy się z dramatycznym problemem „koszmarnej kolejki” dzieci czekających na miejsce w pieczy oraz z nieskutecznymi usamodzielnieniami, które w przyszłości obciążają pomoc społeczną zamiast budować stabilną dorosłość młodych ludzi.
Dlatego nowelizacja ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie może być jedynie kosmetyczną zmianą przepisów. Potrzebujemy realnej przebudowy systemu – opartej na profesjonalnym wsparciu, relacjach i długofalowym myśleniu o bezpieczeństwie dzieci.
Każde zaniechanie oznacza kolejne dzieci pozostawione bez bezpieczeństwa, wsparcia i perspektyw. Państwo nie może kończyć swojej odpowiedzialności w dniu osiemnastych urodzin wychowanka.
Obejrzyj relację z konferencji z ekspertami: https://www.youtube.com/watch?v=G6lZvpi1wE4
Zacznij dobrze dzień!
Dobry start to credo Fundacji Dobrych Inicjatyw. Więc Ty także zacznij dobrze dzień: z optymizmem, ufnością i wiarą, że możesz dać innym coś od siebie!
W naszym Dobrym Dzienniku przeczytasz nie tylko wiele dobrych wiadomości, ale też sprawozdania z naszych działań na rzecz dzieci oraz młodzieży w pieczy zastępczej.
TAGI
Zacznij dobrą korespondencję!
Zapisując się do newslettera wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez Fundację dobrych inicjatyw w celu realizacji usługi newsletter zgodnie z Polityką Prywatności.
Serwis umożliwia przekazanie darowizny na rzecz Fundacji Dobrych Inicjatyw celem wsparcia działań statutowych oraz pojedynczych akcji. Fundacja Dobrych Inicjatyw funkcjonuje z siedzibą pod adresem Aleje Jerozolimskie 85/6, 02-001 Warszawa oraz przedstawia się numerami NIP: 7010413380, REGON: 147107356 i KRS: 0000497957. Płatności online są obsługiwane przez operatorów płatności: PayU SA i PayPal.
Na stronie Serwisu Użytkownik, aby przejść do okna operatora płatności, jest zobowiązany do podania danych takich jak imię, nazwisko i e-mail. Wszystkie dane zbierane przez Fundację Dobrych Inicjatyw podlegają ochronie. W celu dokonania darowizny jednorazowej przez Serwis, po wybraniu operatora płatności online, Użytkownik zostaje odpowiednio przekierowany do serwisu operatora płatności.
W ramach płatności online Użytkownik może dokonać płatności za pomocą: kart płatniczych, przelewów elektronicznych oraz przelewów tradycyjnych. Szczegóły dotyczące realizacji płatności online oraz sposobu jej wykonania przez operatorów płatności określają regulaminy stosowane przez w/w operatorów płatności.
Dodatkowo, ze strony Serwisu użytkownik ma możliwość pozyskania danych do samodzielnego wykonania tradycyjnego przelewu bankowego.
W uzasadnionych przypadkach Darczyńca może zgłosić reklamację i zażądać zwrotu przekazanej darowizny. Reklamację należy zgłosić na adres: biuro@fdi.org.pl, wpisując w tytule wiadomości „reklamacja” oraz podając powód i szczegółowe dane transakcji. Każda reklamacja rozpatrywana będzie przez Fundację Dobrych Inicjatyw indywidualnie w ciągu 14 dni od daty otrzymania reklamacji.
Fundacja Dobrych Inicjatyw jest organizacją pożytku publicznego, tym samym darowizna przekazana na rzecz Fundacji Dobrych Inicjatyw – na dzień wejścia w życie niniejszego Regulaminu – może zostać odliczona przy rozliczaniu podatku od osób fizycznych (PIT) w danym roku podatkowym, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wszelkie wpłaty są wyrażone w polskich złotych (PLN).
Mamy przyjemność zapoznać Cię z naszymi dobrymi politykami współpracy z użytkownikami. Choć rzadko tu zaglądacie, to musicie wiedzieć, że o dane dbamy z najwyższą starannością. Stworzyliśmy dokument opowiadający o zasadach przetwarzania danych osobowych, wykorzystywania plików cookies i innych technologii śledzących w odniesieniu do korzystania z naszej strony internetowej.
Administratorem strony jest Fundacja Dobrych Inicjatyw z siedzibą w Warszawie 02-001 przy ul. Alejach Jerozolimskich 85/6, NIP: 7010413380, REGON: 147107356.
W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z polityką prywatności czy plikami cookies, wyślij wiadomość na adres biuro@fdi.org.pl.
Swoje dane osobowe przekazujesz nam na kilka sposobów: kontaktując się z nami, wchodząc w interakcje z treściami reklamowymi, zapisując się do naszego newslettera, wpłacając darowiznę, przekazując 1,5% podatku na OPP, a także biorąc udział w organizowanych przez nas akcjach. Zapewniamy, że Twoje dane pozostaną poufne, bezpieczne, zaopiekowane i nie zostaną udostępnione jakimkolwiek podmiotom trzecim bez zgody.
Twój adres e-mail trafia do naszej bazy danych, gdy nawiązujesz z nami korespondencję lub gdy zapiszesz się do naszego newslettera jedną z możliwych dróg, np. Za pośrednictwem strony internetowej fundacji lub subskrypcji w naszych kanałach mediów społecznościowych. Podstawą przetwarzania Twoich danych w celu kontaktu jest art. 6 ust. 1 lit. a RODO, tym samym jest to Twoja zgoda na kontakt z naszej strony.
Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych po zakończeniu kontaktu jest usprawiedliwiony cel w postaci archiwizacji korespondencji na potrzeby wewnętrzne (art. 6 ust. 1 lit. c RODO). Masz prawo do domagania się usunięcia korespondencji, chyba że jej archiwizacja jest uzasadniona np. w sytuacji obrony przed potencjalnymi roszczeniami z Twojej strony.
Podczas zlecenia wpłaty darowizny przetwarzamy Twoje dane w celu zarządzania wpłatami oraz wystawiania zaświadczeń do celów podatkowych. Możemy też kontaktować się z Tobą za pośrednictwem udostępnionego nam przez Ciebie adresu e-mail np. z podziękowaniami za Twoje wsparcie. Twoje dane mogą zostać wykorzystane do realizacji naszych celów statutowych m.in. do informowania o organizowanych akcjach społecznych oraz o możliwościach dalszego wsparcia – oczywiście o ile nie sprzeciwisz się takiemu przetwarzaniu.
Pliki cookies to niewielkie informacje tekstowe przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (np. komputerze, tablecie, smartfonie), które mogą być odczytywane przez nasz system teleinformatyczny lub system teleinformatyczny podmiotów trzecich (cookies podmiotów trzecich).
Niektóre używane przez nas cookies są usuwane po zakończeniu sesji przeglądarki internetowej, tzn. po jej zamknięciu (cookies sesyjne). Inne cookies są przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym i umożliwiają nam rozpoznanie Twojej przeglądarki przy kolejnym wejściu na stronę (trwałe cookies).
Nasza strona, tak jak większość stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies. Wyświetlamy informację na temat ich stosowania przy pierwszej wizycie na naszej stronie.
Mechanizmy, które możesz spotkać na naszych stronach:
Cały pakiet powyższych informacji został zaktualizowany 1 marca 2023 r. Możliwe jest wprowadzanie małych zmian, które będą obowiązywać od daty opublikowania na stronie i które będą regulować sposób, w jaki gromadzimy i wykorzystujemy dane osobowe.