POWRÓT DO DZIENNIKA

Kto zapyta jak się masz? Premiera raportu FDI i IPSOS

03 marca 2026

Wyobraź sobie, że kończysz 18 lat i wyprowadzasz się z domu. Nie masz do kogo zadzwonić, nie masz gdzie wrócić, gdy coś się nie uda. Nie masz żadnego planu B. Dla tysięcy młodych ludzi opuszczających domy dziecka to codzienność.

3 marca podczas XI Europejskiego Kongresu Samorządów w Mikołajkach premierę ma nasz najnowszy raport: „Kto zapyta jak się masz?”

Oddaliśmy w nim głos młodym dorosłym wychodzącym z pieczy zastępczej. Bez tabel i suchych statystyk, za to z prawdziwymi historiami o samotności, kryzysach psychicznych, trudnościach finansowych i dorosłości bez zabezpieczenia.

Badanie przeprowadzone przez IPSOS pokazuje jasno: pierwszy rok po wyjściu z pieczy to moment kumulacji problemów mieszkaniowych, ekonomicznych i emocjonalnych. To czas, gdy system formalnie kończy wsparcie, a życie dopiero zaczyna stawiać najtrudniejsze wyzwania.

Ten raport to coś więcej niż diagnoza. To narzędzie realnego wpływu na reformę systemu pieczy zastępczej.

Raport trafił już na biurka najważniejszych decydentów w kraju, a podczas premiery odbędzie się także debata „Dorosłość bez planu B – usamodzielnienie w Polsce po pieczy zastępczej” z udziałem przedstawiciela Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

To ważny moment. Bo chodzi o to, by ktoś naprawdę zapytał „Jak się masz?” i był gotowy usłyszeć odpowiedź.

Główne wnioski z raportu „Kto zapyta jak się masz?”

Najważniejszym wnioskiem z raportu jest unaocznienie braku przygotowania do samodzielności. Życie w placówkach, oparte na instytucjonalnej kontroli i wyręczaniu, prowadzi do deficytów kompetencyjnych – młodzi ludzie opuszczają system bez podstawowych umiejętności niezbędnych w dorosłym życiu, takich jak zarządzanie budżetem, załatwianie spraw urzędowych czy samodzielne organizowanie codzienności.

Badanie pokazuje również kluczowe znaczenie relacji i wsparcia emocjonalnego. Największą wartością jest obecność dorosłych, którzy towarzyszą im w procesie usamodzielnienia, oferując zrozumienie, ciągłość wsparcia i poczucie bezpieczeństwa.

Kolejnym wnioskiem jest potrzeba akceptacji niestandardowych ścieżek rozwoju. Dla wychowanków pieczy każdy błąd może mieć poważne konsekwencje – utratę mieszkania czy świadczeń. System powinien traktować kryzysy i zmiany decyzji jako naturalny element dorastania, a nie dowód porażki.

Raport wskazuje także na niedopasowanie wsparcia systemowego do realiów życia, jak nieuwzględnianie rzeczywistych kosztów utrzymania i mobilności młodych dorosłych.

Raport podkreśla także znaczenie terapii, mentoringu i grup wsparcia oraz potrzebę elastycznego systemu, który uznaje prawo młodych ludzi do błędów. To propozycja całościowej zmiany podejścia – z formalnego na realne towarzyszenie w procesie usamodzielnienia.

Od statystyk do doświadczeń – pełny obraz wejścia w dorosłość

„Kto zapyta jak się masz?” to kontynuacja i pogłębienie wcześniejszego badania ilościowego, zaprezentowanego w raporcie „Start w dorosłość” (2023), które jako pierwsze w Polsce szeroko opisało sytuację młodych dorosłych po doświadczeniu życia w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

– Dane liczbowe, które zaprezentowaliśmy w raporcie „Start w dorosłość” z 2023 r. pokazały skalę problemu. Badanie jakościowe, którego wyniki przedstawiamy teraz pokazuje jego ciężar – emocjonalny, społeczny i ekonomiczny. Połączenie tych dwóch porządków daje podstawę do projektowania skutecznych rozwiązań – zarówno w codziennym funkcjonowaniu młodych ludzi, jak i na poziomie przepisów. Reforma pieczy zastępczej musi uwzględniać doświadczenie młodych ludzi i skuteczność ich wejścia w dorosłość. Poprzez raport „Kto zapyta jak się masz?” chcemy dostarczyć decydentom wiedzy o tym, jak działa system w praktyce — dodaje Bartłomiej Jojczyk, prezes zarządu Fundacji Dobrych Inicjatyw.

 

Przeczytaj raport

Zacznij dobrą korespondencję!

Zapisując się do newslettera wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez Fundację dobrych inicjatyw w celu realizacji usługi newsletter zgodnie z Polityką Prywatności.